کمپوست!؟ بسیار ساده است!
آب مایه حیات شناخته شده است؛ اما این امر باعث شده که در حق خاک کم لطفی شود، چرا که اگر خاک نبود حیات، دست کم به شکل مدرن و امروزی، نمی توانست وجود داشته باشد!
خاک زراعی یک موجود بی جان نیست؛ بلکه زنده است و آنچه در آن کشت شود را زنده می گرداند.
همه خاک های زراعی خوب نیستند و هر کشاورز خوبی می داند که در خاک بد محصول خوب عمل نمی آید!
تاثیر آبیاری فراوان و مکرر در رشد و پرورش گل ها و گیاهان شناخته شده است، اما بعضی از افراد جامعه هنوز نمی دانند که یکبار "خاکیاری" کافی نیست و خاک و غذای گیاه هم باید هر چند وقت یکبار تجدید شود!
کمپوست از "خاکیارهای" خوب است و باعث می شود آب کمتری مصرف شود و گل ها و گیاهان و محصولات کشاورزی بهتر و بیشتر رشد کنند.
شاید قبل از مطالعه این متن فکر می کردید که کمپوست را فقط باید از بازار تهیه کرد و کسی نمی تواند به سادگی آن را بسازد. این ایده کاملا غلط است و نه تنها هر کس می تواند به سادگی کمپوست بسازد، بلکه کمپوست سازهای گوناگونی در بازار هستند که هر کدام قادر است حسب نیاز، شرایط، سلیقه، کاربرد و ... مورد استفاده اقشار و افراد گوناگون جامعه قرار گیرد.
از میان کمپوست سازهای خانگی، که در بازار اروپا و امریکا قابل دسترس هستند می توان به موارد زیر اشاره کرد: کمپوست ساز برقی، کمپوست ساز بوکاشی، کمپوست ساز حیاط پشتی، کمپوست ساز کرمی( ورمی کمپوست)، کمپوست ساز معلق، کمپوست ساز ایستای داغ و کمپوست ساز ایستای سرد
آیا خرید کمپوست ساز خانگی بوکاشی یک خرید کاذب است؟
خیر! در روزهای تلخ گذشته ما تجربیات تلخ زیادی را از سر گذراندیم. یکی از این تجربیات درک و فهم تفاوت بین خرید واقعی و خرید کاذب بود. خرید کاذب خریدی است که شما را قادر نمی سازد یک جنس یا کالا را کاملا مال خود بکنید. مثلا خرید اینترنت خرید کاذب است چون هر قدر هم شما آدم خوش حسابی باشید دولت می تواند اینترنت شما را هر وقت خواست قطع کند. خرید اب هم خرید کاذب است، چون هم کیفیت آب خریداری شده دست شما نیست و هم آب هم هر وقت دولت بخواهد قطع می شود. خرید کمپوست سازهای خانگی خریدهای واقعی هستند چون وقتی شما پول کمپوست ساز را داده و آن را مال خود می کنید فروشنده، حتی اگر بخواهد، نمی تواند مانع استفاده شما از سطل کمپوست ساز شده و یا شما را مجبور سازد به سبک و سیاقی خاص کمپوست ساز را مورد استفاده قرار دهید.
کدام مواد قابل کمپوست شدن نیستند؟
1- علف های هرز و سمی
2- گوشت/ ماهی/ استخوان
3-چربی/ روغن/گریس
4- محصولات لبنی
5-پلاستیک
6- فلزات
7- شیشه
8- مواد سمی
9- زغال چوب
10- مواد شیمیایی
11- فضولات حیوان خانگی
12- شاخ و برگ درخت گردو
13- گیاهان بیمار و حشرات
نکته: موارد 2 و 4 در سطل های بوکاشی پذیرفته می شوند.
کمپوست خانگی چیست؟
کمپوست خانگی به فرآیند تجزیه طبیعی مواد آلی مانند پوست میوهها، برگهای خشک، زبالههای سبزیجات و دیگر ضایعات قابل تجزیه در محیط خانه گفته میشود. در این فرآیند، میکروارگانیسمها با تجزیه مواد آلی، خاکی غنی از مواد مغذی تولید میکنند که به عنوان کود ارگانیک برای باغچهها، گلدانها و زمینهای کشاورزی کاربرد دارد.
تعریف بالا را شاید زیاد دیده و خوانده و شنیده باشید. این تعریف کاملا گویا نیست؛ زیرا به عنوان مثال در ورمی کمپوست خانگی، که آن هم یک نوع کمپوست خانگی است، در عوض میکروارگانیزم ها این کرم ها هستند که با کار روی پسماندها کود تولید می کنند( و اتفاقا کود خوبی هم تولید می کنند)
سطل کمپوست به چه می گویند؟
کمی باید در دو کلمه پشت سر هم "سطل کمپوست" دقت کرد. گاهی سطل کمپوست به معنی سطلی است که موادی که قرار است بعدها تبدیل به کمپوست شوند در آن گذاشته می شوند و گاهی سطل کمپوست به معنی سطلی است که مواد تجزیه پذیر را تبدیل به کمپوست می کند. شاید برای جلوگیری از اشتباه بهتر باشد کلا سطل کمپوست را به معنی سطلی بگیریم که مواد تجزیه پذیری که قابلیت تبدیل به کمپوست را دارند در آن ریخته می شوند و سطل های کمپوست ساز را برای سطل هایی استفاده کنیم که موادی که در آن ها ریخته می شوند را تبدیل به کمپوست می کنند.
محاسن و معایب
قطعا هر کمپوست ساز خانگی دارای محاسن و معایبی است که آن را از دیگران مجزا می کند، اما اگر از شما خواسته شود تنها به بیان یک ویژگی مثبت و یک مشخصه منفی از هر کمپوست ساز خانگی اکتفا کنید چه خواهید گفت. من اینطور می گویم:
کمپوست ساز برقی: ویژگی بارز این کمپوست ساز کاهش قابل توجه حجم پسماندهای تر است و از مشخصه های منفی آن می توان به هزینه بالای ان اشاره نمود.
کمپوست ساز بوکاشی: تولید کود مایع و جامد از ویژگی های اساسی این کمپوست ساز است و وابستگی به سبوس( پودر) بوکاشی از نقاط ضعف آن محسوب می شود.
کمپوست ساز حیاط پشتی: حسن بزرگ آن این است که تقریبا هیچ هزینه ای ندارد و عیب عمده آن این است که نیاز به تخصص بالا دارد و افراد معمولی، بی راهنمایی و کمک، معمولا از عهده انجام آن بر نمی آیند.
در ایران کمپوستر رایگان هم می دهند؟
به قرار اطلاع شهرداری اصفهان اینکار را می کند( حد اقل در تاریخ نزدیک به 9 دی 1404) لذا اگر ساکن شهر اصفهان هستید می توانید از طریق درگاه "اصفهان من" ثبت نام انجام داده و یک دستگاه کمپوستر چرخان برای خود و خانواده محترم تهیه نمایید.
کمپوست ساز کرمی( ورمی کمپوست): از مزایای عمده آن کیفیت بالای کود تولیدی است. ایرادش هم این است که مراقبت و نگهداری کرم ها و کمک به اینکه هم زیاد شوند و هم زیادی زیاد نشوند کار آسانی نیست!
کمپوست ساز ایستای داغ: همان کمپوست ساز حیاط پشتی است که در داخل ظرف( سطل) انجام می شود. پس هم کمی گرانتر از آب در می آید و هم کمی کمتر زحمت دارد!
کمپوست ساز ایستای سرد: مزایا و محاسن مشابه کمپوست سازی ایستای داغ دارد با این تفاوت که زمان عمل آوری بیشتر طول می کشد( 6 ماه تا یکسال) و دردسرهای اختلاط و تنظیم رطوبت را ندارد.
کمپوست سازی با لارو مگس سرباز سیاه: مزیت عمده اش این است که پسماندهای تر خیلی سریع حذف می شوند( لاروها بی نهایت پر خور هستند) و عیب بزرگ آن این است که گاهی لاروها در دستتان می مانند و نمی دانید باید با آن ها چه کنید!
سفارش و خرید تولید کننده کمپوست خانگی
از بوکاشی تا پاسیویی!
باور اینکه پوست موز و سیب و پرتقال و ضایعات سبزی را در سطل ساده ای بریزید و بعد از مدتی به کوتاهی 4 تا 6 هفته همه آن ها را بصورت کود، کمپوست خانگی، تحویل بگیرید بسیار سخت است!
این مهم، کاملا ممکن است اما در این راستا مسائل و مشکلاتی ممکن است بوجود آید که خیلی ها نمی دانند چطور با آن ها تا نمایند.....
برای مقایسه عدد بالا با زمانی که طی آن کمپوست خانگی سرد یا داغ عمل می آید بهتر است بدانید که زمان عمل آوری کمپوست داغ عموما 3 تا 6 ماه است و برای عمل آوری کمپوست سرد باید 6 ماه تا یکسال( گاهی هم 2 سال) وقت بگذارید!
ما از همان اوایل کار متوجه شدیم که برخی اقشار متوسط و پایین دست جامعه از پس هزینه خرید دستگاه های بسیار گران قیمت و پر هزینه بر نمی آیند و این در حالی است که حتی در کشورهای مدرن و پیشرفته برای جا انداختن تولید کمپوست خانگی( تولید کود از زباله) در جامعه، گوشه چشمی هم به این گروه از افراد جامعه انداخته شده است.
قبل از ادامه بحث بهتر است بگوییم که تولید کمپوست خانگی بیش از آنکه یک علم باشد یک هنر است؛ یعنی محال است شما عاشق تولید تهیه کود از زباله در خانه باشید و نتوانید از زائدات غذایی و پسماند و ضایعات میوه و سبزی کمپوست خانگی خوبی به عمل آورید.
اگر دوست دارید در باره چیستی کمپوست اطلاع کسب نمایید، کمپوست چیست؟ را مطالعه نمایید.
کدام کمپوسترهای خانگی در ایران هم تولید شده اند؟
جدا از بوکاشی، که ما تولید کننده آن هستیم، کمپوسترهای چرخان( زیزا)، برقی، کمپوستر سنتی و ماندباکس( لارو مگس سرباز سیاه) در ایران هستند و هر کس وفق نیازها، علایق، بودجه، امکانات و غیره می تواند یک یا تعدادی از آن ها را خریداری نماید.
آیا کمپوستر بوکاشی را در شمال، که رطوبت بالا دارد، می توان استفاده کرد؟
حتما! یکی از علاقمندان محیط زیست آن را در یکی از شهرهای شمالی تست کرده و جواب بسیار خوبی هم گرفته است. اگر اهل اینستاگرام هستید توصیه می شود کارهای سرکار خانم تینا رمضان زاده را حتما تعقیب کنید.
ساده ترین روش کمپوست سازی در خانه بوکاشی است؟ شنیده ام که اختلاط پیش کمپوست با خاک خیلی سخت است!
اصلا سخت نیست. اگر از روش ابداعی ما که یک به یک است استفاده کنید می بینید که کار چقدر آسان جلو می رود. پیشنهاد می شود پیج اینستاگرام ما را حتما تعقیب کنید.
مراحل درست کردن کمپوست خانگی حیاط پشتی( سنتی)
الف- اندازه توده: اندازه توده باید حدود یک متر مکعب باشد تا حرارت آنقدر بالا برود که بذر علف های هرز و پاتوژن ها را از بین ببرد. پس اگر فضای کافی ندارید بی خیال کمپوست سازی داغ شوید.
ب- لایه بندی: توده را جوری تشکیل دهید که اولین لایه از قهوه ای ها درست شده باشد و سبزها روی آن قرار گیرند.
ج- اختلاط: نسبت کربن به ازت 30 به 1 را فراموش نکنید. اگر نمی دانید این نسبت چیست در اول کار به ازای هر لایه قهوه ای، یک لایه سبز بگذارید( نسبت 1 به 1)
د- هوادهی: هفته ای دو بار با زیر و رو کردن توده به آن هوا برسانید!
( دقت کنید که توده باید محصور در چیزی باشد که هوا از آن رد می شود)
ه- تنظیم رطوبت: با رطوبت سنج مدام توده را چک کنید تا خشک یا خیس نباشد( توده کمپوست باید مرطوب باشد)
برای مورد بالا می توانید رطوبت اضافی را با افزودن خاک اره بگیرید و رطوبت کم را با ابیاری اضافه کنید.
و- پوشش: اگر باران ببارد نباید داخل توده شود.( کو باران!؟) پس حتما از پوشش استفاده کنید.
آیا می توان مواد گوشتی و پروتئینی را داخل کمپوستر چرخان انداخت؟
به هیچ وجه! این چیزها را می توانید به لارو سرباز بدهید(تا بخورد) و یا در کمپوستر بوکاشی بریزید.
کی کمپوست خانگی من رسیده است؟
وقتی ترد و شکننده باشد، رنگ قهوه ای پیدا کند، بوی خوب خاک بدهد و نتوانید محتویات اولیه را تشخیص دهید. با ترمومتر هم می توانید متوجه شوید کمپوست رسیده است یا نه. دمای توده کمپوست رسیده تقریبا ثابت است و بالا و پایین نمی شود!
من خشکاله درست می کنم. اگر آن را برای درست کردن کمپوست استفاده کنم ایرادی دارد؟
هیچ ایرادی ندارد، اما این کار لازم نیست. پسماندهای تری که شیرابه دارند کاملا مورد استفاده کمپوست سازی قرار می گیرند و اتفاقا شیرابه آن ها کار کمپوست سازی را راحت تر و درست تر جلو می برد.
ریجکتی های لارو سرباز چه هستند؟
ریجکتی ها زیاد نیستند. آنچه در آخرین مرحله روی الک می ماند لارو است و آنچه بزرگ است و با چشم غیر مسلح دیده می شود و لارو سرباز نیست ریجکتی است.
من پسماندهای تر را خشک کرده و آن ها را آسیاب می کنم. بعد آن ها را برای کمپوست سازی استفاده می کنم. ایراد که ندارد؟
ایراد ندارد اما این کارها لازم نیستند. شیرابه در کشور ما بد جا افتاده در حالی که توده کمپوست لازم است مرطوب باشد(مرطوب بودن با خیس بودن فرق دارد) پسماندهای تر می توانند بدون خشک شدن مورد استفاده کمپوست سازی قرار گیرند. خیسی زیاد را هم می توان با خاک اره یا دیگر پسماندهای خشک گرفت.
پوست ماهی هم کمپوست می شود؟
بیشتر کمپوسترهای خانگی از پذیرش مواد گوشتی و پروتئینی معذورند. با این حال سطل های کمپوست خانگی هم وجود دارند که با جان و دل پذیرای اینجور دور ریزها هستند. از جمله آن ها می توان به سطل بوکاشی اشاره کرد.
کلمه تثبیت را من زیاد در کار کمپوست سازی می شنوم. معنی ساده آن چیست؟
به عنوان یک تجربه شخصی؛ وقتی کمپوست سازی را بطور سنتی انجام می دادم و اختلاط را درست انجام می دادم و مراقب تنظیم رطوبت بودم خوب می دیدم که پسماندهای میوه و سبزی مرتبا تغییر شکل می دهند. یعنی اول شروع به جدا شدن از هم می کردند و بعد رنگشان تغییر می کرد و بعد هم جوری تغییر شکل می دادند که انگار نه انگار اول پوست میوه یا ضایعات سبزی بودند. مدتی گذشت و من در حالی که کمپوست تقریبا آماده داشتم روی آن مقداری پوست میوه ریختم. چون کمپوست تقریبا کامل بود پسماندهای جدید نتوانستند توی دل کمپوست بروند و وقتی هر بار می دیدم فقط ملاحظه کردم که خشک و خشک تر می شوند. این یعنی تثبیت!
مشکلات و راه حل های تولید کمپوست خانگی
تولید کمپوست خانگی، در حیاط و بیرون خانه، شلوغ، پلوغی؛ چسبندگی و پیچیدگی ندارد؛ اما بعضی وقت ها مشکلاتی بوجود می آیند. معمولا با به کار بردن ترفندهایی می توان شرایط نامطلوب تولید را مجددا به احوال مطلوب بازگردانید.
اگر کمپوست خانگی من خیلی تر است چه باید بکنم؟
مواد دارای سبزی خیلی بالا می توانند منجر به ایجاد توده بسیار مرطوب شوند. با جایگزین کردن مواد مرطوب تر (مانند بریده های چمن تازه) با مواد خشک تر و فیبری تر از تولید توده های خیس اجتناب کنید. مخلوط منتج باید مرطوب باشد و خیس نباشد. شما می توانید کار رطوبت زدایی را با پاشیدن خاکستر چوب انجام دهید، اما مهم است که این کار توسط خاکستر چوب صورت گیرد.
برای اینکه بدانید رطوبت کمپوست خانگی شما اندازه است بهتر است از رطوبت سنج استفاده کنید؛ هر چند راه های آسانتری هم وجود دارند.
رطوبت سنج هایی که رطوبت خاک را اندازه می گیرند در کمپوست سازی هم جواب خوبی داده اند. معمولا درجه بندی آن ها اینطور است که خاک را در سه گرید خیس، دارای رطوبت مناسب و تر قرار می دهند. البته رطوبت سنج های دیجیتالی هم داریم که گرانتر هستند. برای کمپوست سازی نوع ساده و ارزان کفایت می کند و اصلا لازم نیست خرج زیاد کنید. با رطوبت سنج براحتی می توانید توده را در محدوده دارای رطوبت مناسب( 40 تا 60 و یا سی تا هفتاد) نگهداری نمایید.
مثلا می توانید توده کمپوست خانگی در حال تشکیل خود را در مشت بگیرید و فشار دهید. اگر آب خارج نشد، توده خشک است. اگر دستتان خیس خیس شد توده حسابی خیس است و اگر به زور یکی دو قطره آب بیرون آورید رطوبت توده اندازه است.
چرا کمپوست خانگی من بوی بد می دهد؟
اگر بوی گند از توده یا سطل کمپوست خانگی پاسیویی( سنتی) شما به مشام می رسد، به محتویات هوا برسانید. اختلاط منجر به تولید مواد ریزتر در محصول انتهایی نیز می شود که راحت تر توزیع می گردند. یک توده خوب بوی مختصر شیرین کمپوستی دارد. اگر بوی گندیدگی ساطع شود، رطوبت بسیار زیاد وجود دارد و یا زیادی مواد سبز داخلش ریخته اید. البته افزودن مواد خشک هم در زدودن بوی بد تاثیر دارد و به ویژه بهتر است استفاده از خاک اره را فراموش نکنید!
توضیح اینکه سطل بوکاشی اصلا بوی بد ندارد و آن را حتی می توان در دل خانه و آپارتمان به کار گرفت. همین الان سفارش پکیج بوکاشی بدهید!
اگر پلاستیک را داخل کمپوست ساز بریزم تبدیل به کود می شود؟
در کمپوستر خانگی که اصلا و ابدا! کمپوستر صنعتی هم فقط می تواند پلاستیک قابل تبدیل به کمپوست را تبدیل به کود کند!
کمپوست ساز شما در واقع یک کلمن ساده است؟
بله! و خیر! از لحاظ ظاهری کمپوست ساز تولیدی ما یک کلمن بسیار ساده است که آن را با افزودن اضافاتی تبدیل به سطل بوکاشی کرده ایم. با این حال، چون از لحاظ عملکردی سطل ما دقیقا همانند سطل بوکاشی کار می کند ما آن را سطل بوکاشی می نامیم. واقعا باید اینطور باشد، زیرا اگر شما دل و روده یک یخچال را در بیاورید، گیر بکس برایش بگذارید، کاری کنید که 4 تا مسافر تویش جا بشوند، برایش چهار چرخ بگذارید و به او توان حرکت با سرعت بالای 200 کیلومتر در ساعت و انتقال و جابجایی مسافر را بدهید دیگر یحچال ندارید و اتومبیل دارید. یک حسن دیگر استفاده از کلمن هم این است که کسی که کیفیت کار را می پسندد اما خرید پکیج بوکاشی را پر هزینه می بیند می تواند کلمن بلااستفاده خود را بدهد، البته هر کلمنی مناسب نیست، و ما آن را با افزودن اضافاتی تبدیل یه سطل بوکاشی کنیم. اینجور کل کار برایش ارزانتر تمام می شود.
مگر می شود همه مراحل کمپوست را در داخل خانه انجام داد؟ توی بوکاشی پیش کمپوست را باید داخل خاک باغچه دفن کنم. غیر از این است؟
بله! غیر از این است . شما می توانید پیش کمپوست را داخل گلدان بریزید و آن را با مقدار معادل خاک مخلوط کنید. روی سطح هم چند سانت خاک بریزید، بویی در نمی آید!
چطور من آفات را از توده خود، در کمپوست خانگی، دور نگه دارم؟
از استفاده از زائدات غذایی پخته شده و محصولات حیوانی همانند گوشت و لبنیات اجتناب کنید( بوکاشی استثنا است) سعی کنید ضایعات سبزیجات یا سایر ضایعات غذایی را در مرکز توده خود دفن کنید. اگر جوندگان مشکل ساز هستند، اضافه کردن پوست سیب زمینی را کم کنید.
می توانم در تولید ، علف هرزها را کمپوست کنم؟
کمپوست کردن خانگی علف هرزها مادامی خوب است که علف هرزها هنوز بذر نداده باشند. یک توده کمپوست داغ باید بتواند بذرها را پخته و آن ها را بی اثر سازد، ولی هنوز هم ریسک وجود دارد. از استفاده از علفهای هرز چندساله مهاجم مانند نیلوفر صحرایی و مامیران در تولید کننده کمپوست خانگی خود خودداری کنید. بهتر است این علفها را در سطل زباله بیندازید!
این موضوع را هم کاملا در نظر بگیرید که معمولا درجه حرارت های کمپوست سازهای خانگی، جز موارد استثنایی، آن اندازه بالا نمی رود که بذر علف های هرز را از بین ببرد. در هر حال، برای جلوگیری از ریسک بهتر است بذر علف های هرز در آنچه کمپوست می کنید نباشند.
هوادهی کمپوسترهای بوکاشی چطور انجام می دهد؟
هوا برای کمپوستر بوکاشی سم است و تا جایی که ممکن است باید مانع ورود هوا به این نوع سطل کمپوست ساز دارای کاربرد بسیار ساده و سریع شد!
و در مورد کرم های سفید و مگس هایی که در توده می بینم چه؟
شما پسماندهای تر زیادی ریخته اید و آن ها باعث دردسر شده است. پسماندهای خشک را بیشتر کنید و یادتان باشد که لایه بالایی حتما از قهوه ای ها تشکیل شده باشد.
کود را در یک سطل زباله معمولی هم می شود تولید کرد:
علیرغم این موضوع، این امر پیچیدگی های ظریفی دارد و اگر مبتدی و تازه کار هستید بهتان پیشنهاد می کنیم در عوض اینکه خودتان سطل مناسب را درست نمایید، کالاهای تولیدی ما را به کار بگیرید:
برتری کمپوست حیاط پشتی نسبت به بوکاشی این است که نیاز به پودر( سبوس) ندارد. غیر از این است؟
نه! اما باید توجه داشته باشید که اگر نتوانید پسماندهای خشک مورد نیاز کمپوست حیاط پشتی را تامین کنید به مشکل خواهید خورد. در سطل های بوکاشی چنین مشکلی وجود ندارد!
سطل و سبوس( پودر)
این سطل ها مناسب استفاده اقشار متوسط و پایین جامعه هستند و هرکس به فراخور شرایط و نیازها و سلیقه خود می تواند یکی از دو نوع "بوکاشی" یا "سنتی" را انتخاب نماید. البته در حال حاضر ما فقط سطل های بوکاشی تولید می کنیم و به دلیل مزایای کتمان ناپذیر آن نسبت به کمپوست سازی سنتی تنها تولید آن ها را مد نظر قرار داده ایم. کمپوستر های سنتی در بازار ایران، خوشبختانه، وجود دارند و شما می توانید آن ها را، از جاهای دیگر، خریداری نمایید.
موضوع مهمی که ما در تولیدات خود مورد توجه قرار داده ایم بحث آموزش است. این آموزش به قدری کامل است که آن هایی که با مشاهده شکل و شمایل و سادگی سطل در فکر "محال است این سطل کود تولید کند" فرو می روند، پس از استفاده از سطل از نتیجه حاصله بی نهایت متعجب خواهند شد.
آیا بهتر است در تولید کمپوست خانگی از خاک استفاده شود؟
برخی مراجع پاسخ مثبت می دهند، اما تجربه ما این است که گل و شل حاصله ادامه کمپوست سازی را سخت می کند. از خاک استفاده نکنید و اگر دوست دارید خودتان خاک تولید کنید کمپوستر بوکاشی بخرید.
برای گرفتن رطوبت اضافی بهتر است از کدام پسماند استفاده کنم؛ تر یا خشک!؟
قطعا پسماند خشک و از بهترین آن ها خاک اره است.
آیا در کمپوسترهای خانگی عوامل بیماریزا از بین می روند؟
اگر درجه حرارت کمپوستر بالا رفته و به 60 و 70 درجه سانتیگراد برسد بله. اما در غیر اینصورت خیر! البته که این موضوع نگران کننده نیست، زیرا معمولا مواد ورودی به کمپوسترهای خانگی جوری تفکیک می شوند که عوامل بیماریزا در آن ها نیست.
دستورالعمل وفق خواست مشتری و خریدار در قالب فیلم کوتاه، صوت و بروشور و پیامک و تلفن تقدیم می گردد و ما در نخستین تجربه شما گام به گام همراهتان خواهیم بود.
همانطور که گفته شد هر کس می تواند یکی از دو نوع سنتی و بوکاشی را برگزیند.( البته ما فقط تولید کننده کمپوسترهای بوکاشی هستیم) با این حال شما می توانید از نظرات مشورتی ما هم استفاده نمایید. در جدول زیر مقایسه ساده ای بین کمپوست سازی خانگی بوکاشی و پاسیویی( سنتی) به عمل آمده که قادر است به شما در اتخاذ تصمیم درست یاری رساند:
مقایسه تولید کننده های کمپوست خانگی پاسیویی( حیاط خلوت) و بوکاشی
